Αναρωτηθήκατε ποτέ πώς είναι να είσαι ο Παραγωγός Διαγωνισμού της Eurovision;

Ένας από τους βασικούς ρόλους στη δημιουργία του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision είναι αυτός του Παραγωγού. Αυτή η χρονιά είναι η πέμπτη κατά σειρά που ο Christer Björkman έχει αυτόν το ρόλο, κάτι που τον καθιστά ως τον πιο έμπειρο Παραγωγό του Διαγωνισμού στην ιστορία της Eurovision. Πήρε λίγο χρόνο από το πυρετώδες πρόγραμμά του ώστε να μας μιλήσει για το τι περιλαμβάνεται στα καθήκοντα του, αλλά και για τη δημιουργία μίας μεγάλης οπτικοακουστικής παράστασης όπως ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision.

Αρχικό Κείμενο: EBU
Φωτογραφίες: EBU - Andres Putting, Thomas Hanses, (null)
Μετάφραση/Απόδοση στην Ελληνική Γλώσσα: Τεχνολογική Διαδικτυακή Πύλη www.radiotvlink.com

Η προσπάθεια δημιουργίας τριών εντυπωσιακών ζωντανών τηλεοπτικών shows με 41 αντιπροσωπείες που συμμετέχουν στον Διαγωνισμό δεν είναι εύκολη. Η υποστήριξη κάθε αντιπροσωπείας, με τις δικές της ιδέες, τις απαιτήσεις και την ομάδα παραγωγής, δεν μπορεί να είναι εύκολη δουλειά, αλλά αυτό είναι ένα από τα πολλά καθήκοντα που ανατίθενται στον Παραγωγό του Διαγωνισμού πριν από την προγραμματισμένη υλοποίηση των shows.

Πώς να δημιουργήσεις τη σκηνική παρουσία (staging) για τους διαγωνιζόμενους;

Backstage 2019 (© Andres Putting)

Ο Christer εξηγεί: "Πρώτον, πρέπει να συγκεντρώσεις τα οράματα για τη σκηνική παρουσία από όλες τις αντιπροσωπείες, αν έχουν, ενώ κάποιες δεν έχουν. Κάποιες έχουν πολύ περίπλοκα και ακριβά οράματα, μερικές απλά «θέλουν κάτι ωραίο». Πρέπει να αρχίσεις να τοποθετείς όλα τα τραγούδια στο κεφάλι σου και να αρχίσεις να βρίσκεις τη μελωδία και στα δύο μέρη του show."

Backstage 2019 (© Andres Putting)

"Μόλις έχουμε τη σκηνή και τα σκηνικά, προβαίνουμε στην audition των τοπικών καλλιτεχνών που θα ενεργήσουν ως stand-in καλλιτέχνες και θα προσθέσουμε κάμερες, φωτισμό και την ομάδα back-stage. Στη συνέχεια αρχίζουν οι πρόβες με τους stand-in καλλιτέχνες και όταν αισθανόμαστε ότι έχουμε ετοιμάσει όλα τα πράγματα, τα γυρίζουμε και τα αποστέλλουμε σε κάθε χώρα ώστε να παρέχουμε μία πρώτη προεπισκόπηση του τι πρέπει να κάνουμε όταν φτάσουν εδώ, στον τόπο διεξαγωγής."

Backstage σε Μαύρο και Άσπρο 2019 (© Thomas Hanses)

"Αυτό πάντοτε προκαλεί ένα σοκ σε κάθε χώρα επειδή κάθε δημιουργική προσωπικότητα έχει πάντα στο μυαλό της το δικό της γύρισμα, τη δική της πραγματικότητα και κάτι που αρκετά συχνά είναι πολύ πιο αποκλειστικό απ’ ότι πραγματικά λαμβάνεται σε ένα τηλεοπτικό show. Είναι καλό κάθε συμμετοχή να λαμβάνει αυτό το υλικό όταν ακόμη βρίσκεται στην έδρα της επειδή συνειδητοποιεί ότι αυτή είναι η πραγματικότητα στην οποία πηγαίνει, έτσι θα δείχνει η σκηνή, με τα όποια οφέλη και τους περιορισμούς. Όταν φτάνουν εδώ για την πρώτη πρόβα γνωρίζουν ήδη τι τους περιμένει."

Η πρώτη πρόβα του Αζερμπαϊτζάν - Τελ Αβίβ 2019 (© Thomas Hanses)

Γιατί η διαδικασία της πρόβας πραγματοποιείται σε δύο γύρους;

"Μόλις ολοκληρωθούν όλα τα concepts και δημιουργηθεί η σκηνή μπαίνουμε στη διαδικασία πρόβας και το κάνουμε αυτό δύο φορές με κάθε χώρα. Μετά από κάθε λήψη πηγαίνουμε στην αίθουσα προβολής (viewing room), κάνουμε διορθώσεις και αλλαγές. Μετά την πρώτη πρόβα προβαίνουμε σε μεγάλες αλλαγές, μερικές φορές σε διαρθρωτικές αλλαγές στο act, ενώ μετά τη δεύτερη πρόβα κάνουμε μικρές αλλαγές. Μόλις φτάσουμε στην τελευταία εβδομάδα προβαίνουμε σε μικρές ρυθμίσεις και κλείνουμε εκείνο το παράθυρο όπου μπορούνε να γίνουν μεγάλες αλλαγές."

Πίσω από το desk του Viewing Room (© Andres Putting (EBU)

"Είναι πάντοτε ένας δρόμος με πολλές αναταράξεις διότι όλοι έχουν πάντα εξαιρετικά υψηλές προσδοκίες όχι μόνο για εμάς, αλλά για τους εαυτούς τους, καθώς και για το αποτέλεσμα που προσβλέπουν στο μέλλον. Έχω την αίσθηση ότι με την ένταση που υπάρχει έξω από αυτό το προστατευμένο περιβάλλον μας, όλοι κολλάμε εδώ, αλλά έξω στον πραγματικό κόσμο, ακούνε τις φήμες για τις πιθανότητές τους και κάποιοι έχουν υψηλότερες προσδοκίες τώρα, ενώ κάποιοι άλλοι τις έχουν ελαττώσει. Υπάρχουν άνθρωποι που αποδέχονται την πραγματικότητα."

Η Netta από το Ισραήλ κέρδισε το Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2018 με το Toy. (© Andres Putting)

Πώς αποφασίζεται η σειρά που θα τρέξει ο Διαγωνισμός;

"Πραγματικά το δύσκολο κομμάτι είναι η επιλογή της σειράς των δύο Ημιτελικών, γιατί σε αυτό το σημείο είναι αλήθεια πως πρέπει να μάθω τα τραγούδια και πρέπει να τα εντάξω στο σύστημά μου και να έχω τις μελωδίες τους. Το βράδυ της Πέμπτης γνωρίζω κάθε τραγούδι, κάθε φράση τους και έτσι από εκείνο το σημείο και πέρα όλα εξελίσσονται πολύ φυσικά. Επίσης, έχω ήδη 10 τραγούδια από την Τρίτη και έχω τα τραγούδια των Big 5 (Γαλλίας, Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Ισπανίας και Ιταλίας). Ως εκ τούτου έχω ήδη περισσότερα από τα μισά για να ασχοληθώ."

O Jon Ola Sand, Επικεφαλής του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision

"Τι συμβαίνει εν συνεχεία το βράδυ της Πέμπτης; Πηγαίνω κατευθείαν στο γραφείο μου μετά το show του Δεύτερου Ημιτελικού, έρχεται μαζί μου και ο Jon Ola Sand, Επικεφαλής του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision και φέτος πιστεύω ότι θα έρθει μαζί μας (όλα αυτά γράφτηκαν πριν τους Ημιτελικούς) και ο παραγωγός Yuval Cohen. Χρησιμοποιώ μεγάλα post-it που μπορώ να τα βάλω στον τοίχο και να παίξω μαζί τους, να τραγουδήσω τα τραγούδια εντός του κεφαλιού μου και να δω τα χρώματα, τα σκηνικά που έχουν, πως παρουσιάζονται τα acts και τότε αρχίζω να δημιουργώ ιδέες, αλλά και να παίζω με τη σειρά των συμμετοχών. Σκέπτομαι πως αυτό το τραγούδι ακούγεται μετά από αυτό. Όμως τι χρειάζεται μετά από αυτό για να το κάνει πιο ενδιαφέρον για τον τηλεθεατή;"

Οι Παραγωγοί επιλέγουν τη Σειρά που θα τρέξει ο Διαγωνισμός (© EBU)

"Τότε βρίσκω συνήθως μία περίπτωση όπου δύο τραγούδια έχουν την ίδια λειτουργία για τους σκοπούς του τηλεοπτικού show και αν έχω πιθανές παραλλαγές θα απευθυνθώ στον Jon Ola και θα πω εντάξει, τι νομίζεις για αυτό; Αυτή είναι η πρότασή μου. Άλλες φορές συμφωνεί μαζί μου, άλλες έχει διαφορετική άποψη.
Οπότε θα μετακινηθώ λίγο από αυτό και θα πω τι λές για αυτό; Κάποιες φορές θα πούμε ότι λειτουργεί καλύτερα, ή άλλες φορές μπορεί να πω γιατί δεν λειτουργεί καλά; Γνωρίζουμε και οι δύο ότι εφ 'όσον έχω ένα καλό επιχείρημα για να υποστηρίξω το ένστικτό μου, θα πει «Εντάξει, θα το αγοράσω» και όλα αυτά έως ότου να φτάσουμε ακριβώς στον τρόπο που θεωρούμε ότι πρέπει να παρουσιαστεί ο τελικός."

"Βασιζόμαστε πολύ στα γεγονότα επειδή έχουμε τα χρώματα, έχουμε τα σκηνικά, έχουμε τον ρυθμό, έχουμε την ενέργεια, αλλά φυσικά στο τέλος υπάρχει και το συναίσθημα."

Τι συμβαίνει όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό;

null (© null)

"Προφανώς, είχαμε ζητήματα, αλλά αυτό συμβαίνει κυρίως σε πολύ δύσκολα και πολύπλοκα σκηνικά. Για παράδειγμα το 2015 στην Αυστρία έπρεπε να τοποθετήσουν τη Σουηδία δίπλα σε ένα διαφημιστικό διάλειμμα επειδή ο τοίχος προβολής (projection wall) του Måns Zelmerlöw ήθελε χρόνο για το set up του. Συνήθως αυτό είναι το είδος των ζητημάτων που πρέπει να σκεφτείς για το backstage συνεργείο, επειδή πρέπει να φέρει εις πέρας το πέρασμα-αλλαγή σε μόλις 40 δευτερόλεπτα."

Ποιά χώρα έχει την πιο πολύπλοκη σκηνική παρουσία αυτήν τη χρονιά;

Backstage 2019 (© Andres Putting)

"Όλες! Η φετινή χρονιά είναι πραγματικά ότι πιο περίπλοκο έχω δει ποτέ. Αυτή είναι η πέμπτη φορά που είμαι Παραγωγός του Διαγωνισμού, αλλά είναι και η πιο δύσκολη. Έχουμε τη συμμετοχή από την Αυστραλία με κυκλικές κινήσεις πάνω και έξω από τη σκηνή, πάνω σε pole. Είχαμε το ίδιο και με τη Ρωσία πέρυσι, όταν βρίσκονταν στην κορυφή ενός βουνού. Στην πραγματικότητα, η Αυστραλία έχει τρία poles. Η Αυστραλία είναι πολύ περίπλοκη."

Σκηνή Δανίας / Σουηδίας (© Thomas Hanses)

"Και η Δανία είναι αρκετά πολύπλοκη, με μία τεραστίων διαστάσεων καρέκλα και πέντε ανθρώπους που πρέπει να ανέβουν πάνω σε αυτήν. Και εν συνεχεία πρέπει να την αποσύρουμε καθώς έπεται το σκηνικό της Σουηδίας στον Ημιτελικό."

Σκηνή Πρώτου Ημιτελικού 2019 (© Andres Putting)

"Η Ισπανία είναι εξίσου πολύπλοκη, επειδή έχει ένα σπίτι! Έχτισαν ένα σπίτι στη σκηνή! Και το Ισραήλ είναι περίπλοκο, έχει τεράστια σκηνικά, όπως και η Μάλτα. Όλα είναι τόσο περίπλοκα αυτήν τη χρονιά."

Έχει κάποια συμμετοχή προβεί στην πλήρη αλλαγή της σκηνικής παρουσίας της μετά από την πρώτη πρόβα;

"Ναι, έχει συμβεί, είναι βέβαιο ότι αυτό έχει συμβεί και δεν είναι εύκολο να βρούμε μία λύση, αλλά θα πρέπει αντιπροσωπεία και παραγωγοί να συνεργαστούν. Φέτος κάναμε αλλαγές με τη Μάλτα. Είχαμε δυσκολίες στο να πάρουμε τον σωστό φωτισμό. Έτσι το δοκιμάσαμε χωρίς το σκηνικό. Τώρα επιστρέψαμε στο σκηνικό. Συνήθως, αυτό που θα συνέβαινε είναι απλά να προσπαθούσαμε να το κάνουμε σωστά. Πραγματικά, οι μεγαλύτερες αλλαγές μπορούν να γίνουν ως προς τη δουλειά της κάμερας. Μπορεί να εγκαταλειφθεί μία ολοκληρωμένη ιδέα επειδή απλά δεν λειτουργεί με την κάμερα."

Ποιά ήταν η πιο δύσκολη πρόκληση που αντιμετωπίσατε αυτά τα 5 χρόνια ως Παραγωγός του Διαγωνισμού;

"Πάντα συμβαίνει όταν μία χώρα δεν είναι ευχαριστημένη, γιατί ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα που θα υπάρξει στο τέλος, θέλω κάθε συμμετοχή να είναι υπερήφανη γι’ αυτά τα τρία λεπτά, επειδή πρέπει να ζήσουν μαζί τους για το υπόλοιπο της ζωής της. Πρωταρχικός στόχος μου είναι η ικανοποίηση όλων, ακόμα και αν πρόκειται για το 41ο συμμετέχων, ή για τους νικητές και όλοι θα πρέπει να είναι υπερήφανοι γι’ αυτό που κάναμε γι 'αυτούς. Αυτή είναι η πιο δύσκολη πρόκληση απ’ όλες."

Συνέντευξη τύπου της Netta ύστερα από τη νίκη της στο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2018 (© Andres Putting)

Θυμίζουμε ότι ο Christer Björkman είναι πρώην καλλιτέχνης του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision (Eurovision Song Contest), έχοντας τραγουδήσει το I Morgon är En Annan Dag το 1992 για τη Σουηδία. Διετέλεσε Επικεφαλής Συμμετοχής της Σουηδίας, κερδίζοντας δύο φορές τον Διαγωνισμό με την Loreen το 2012 και τον Måns Zelmerlöw το 2015. Επίσης, είναι Μέλος του EBU Reference Group.

Παρατηρήσεις:
Προσπαθήσαμε να αποδώσουμε στην Ελληνική Γλώσσα αρκετά από όσα συνέβησαν πριν όλοι εμείς να παρακολουθήσουμε στους τηλεοπτικούς δέκτες μας τους δύο Ημιτελικούς και φυσικά τον Μεγάλο Τελικό του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision. Ενός παγκοσμίου εμβέλειας τηλεοπτικού show με περισσότερους από 200.000.000 τηλεθεατές και με προϋπολογισμό που συχνά υπερβαίνει τα 16 με 30 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή αρκετά υψηλότερα από το σύνολο του ετήσιου κύκλου εργασιών της Ελληνικής Ραδιοτηλεοπτικής και Κινηματογραφικής Βιομηχανίας τα τελευταία χρόνια των μνημονίων.
Είναι ξεκάθαρο πως αυτός ο Διαγωνισμός δεν αποτελεί ένα πανηγυράκι, όπως λένε πλέον κάποιοι λίγοι, που σίγουρα δεν γνωρίζουν πολλά από τηλεόραση.
Μάλιστα οι προεκτάσεις του αναμένεται σύντομα να γίνουν ορατές και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αφού μαθαίνουμε ότι πυκνώνουν οι συζητήσεις με ανεξάρτητους Παραγωγούς και Παρόχους Περιεχομένου. Η παρουσία σε αυτόν τον Διαγωνισμό διεθνών αστέρων της μουσικής, όπως τώρα η Madonna, αλλά και παλαιότερα του Justin Timberlake, δεικνύουν ότι η EBU φιλοδοξεί να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τον πήχη της παραγωγής, αλλά και της τηλεθέασης.
Ενδεικτικά αναφέρουμε -σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΡΤ- πως σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα κυμάνθηκε η τηλεθέαση κατά τη μετάδοση του Τελικού, καθώς στη σχετική ζώνη (22.00 – 02.00) το μέσο μερίδιο αθροιστικά για την ΕΡΤ2 και το κανάλι υψηλής ευκρίνειας ανήλθε σε 50,2%, με 4.125.544 τηλεθεατές να παρακολουθούν τον διαγωνισμό για τουλάχιστον ένα λεπτό.
Την εμφάνιση της Κατερίνας Ντούσκα παρακολούθησαν για έστω ένα λεπτό 2.299.420 τηλεθεατές με το μέσο μερίδιο να ανέρχεται αθροιστικά σε 51,2%, ενώ τα ίδια νούμερα για την εμφάνιση της επίσημης καλεσμένης της διοργάνωσης, δηλαδή της Madonna, ανήλθαν αντιστοίχως στους 1.906.240 τηλεθεατές, με μερίδιο 60,7%.
Επίσης, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι για συμμετοχές διαφόρων χωρών στον Διαγωνισμό έχουν εργαστεί Έλληνες Συνθέτες, Σκηνοθέτες, Χορογράφοι, Light Designers και Δάσκαλοι Φωνητικής με ότι συνεπάγεται τούτο αυτό για τη Βιομηχανία μας των Μέσων και της Ψυχαγωγίας.
Εμείς δεν έχουμε παρά να συγχαρούμε την EBU και τους ανθρώπους της Παραγωγής του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision για το show που μας προσέφεραν.
Και επειδή ακούμε και γκρίνιες, κάποιες φήμες, ή και σε ορισμένες των περιπτώσεων και κάποιες αλήθειες για τον Διαγωνισμό, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι κανείς δεν είναι τέλειος (οι διοργανωτές προσπαθούν συνεχώς να βελτιώνουν πράγματα και καταστάσεις-διαδικασίες) και φυσικά ισχύει απολύτως για όλους όσους η δουλειά τους εκτίθεται στα φώτα της δημοσιότητας και φυσικά στα μάτια του κοινού: άπαντες κρίνονται συνεχώς από το τελικό αποτέλεσμα!
Στόχος αυτού του άρθρου είναι να αναδείξει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Μεγάλες Τηλεοπτικές Παραγωγές και οι άνθρωποι τους, αλλά και την υπεράνθρωπη προσπάθεια που καταβάλουν για ένα πραγματικά καλό αποτέλεσμα. Αφιερώνουμε την ανάρτηση του παρόντος άρθρου σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που μοχθούν καθημερινώς για τις τηλεοπτικές παραγωγές.